Sjeek Spier: KATHEDRAAL

Nieuws » Sjeek Spier: KATHEDRAAL

4 januari 2017

Meester Hobo toonde tijdens de geschiedenisles een foto van een beroemde kathedraal. Klasgenoot Bartje Mooiweer deed of hij het niet verstond: “Wat zei u meester? Is dat een kattendrol?” Als achtjarige vind je elke associatie met pies of poep lachwekkend. Dus lag de hele klas dubbel. Meester Hobo lachte wijselijk mee.
Het effect van Bart’s vraag was dat ik mijn aandacht weer volledig bij de les had. Meester mocht eens meer woorden in petto hebben die vatbaar waren voor dubbelzinnigheid. Ik geloof echter niet dat dit het geval was. Of ik ben het simpelweg vergeten. Ook zonder slijtage aan het benul kan een mens per slot van rekening niet alles onthouden.
Wat ik mij nog wel uit die les herinner, was dat de bouw van een kathedraal, basiliek, dom of kerk tientallen tot meer dan honderd jaren in beslag kon nemen. Veelal maakte degene die de eerste steen legde, de opening dus niet eens meer mee.
Het maakte diepe indruk op mij. Inmiddels begrijp ik de logica van een dergelijke bouwtijd. Als zelfs de bouw van de Sagadra Familia in Barcelona al honderd en vijftig naar in beslag neemt, terwijl wordt beschikt over betonmolens en hijskranen, dan is de middeleeuwse bouwtijd zelfs snel te noemen.
Nog altijd kan ik geen gebedshuis passeren zonder te denken aan de les van meester Hobo en mij af te vragen hoelang de bouw van het betreffende exemplaar zal hebben geduurd.
Groter nog dan mijn fascinatie voor de bouwtijd van gebedshuizen is mijn fascinatie voor de plaatsen waar ze staan. Beroemde kathedralen staan weliswaar in grote steden, maar toen die kathedralen werden gebouwd, waren dat nog niet per se grote steden. Sommige steden kenden destijds hooguit een paar honderd inwoners. In onze Noord-Nederlandse contreien is het niet anders. De Groningse of Friese terpdorpen bestaan uit hooguit een tiental boerderijen, maar er staat wel overal een imposante kerk. Het kan maar één ding betekenen. Namelijk dat de gehele economie destijds ten dienste stond van de religie en al het geld daaraan werd geofferd. Kom daar tegenwoordig eens om. Als die kerken er niet zouden staan en je zou voorstellen om ze alsnog te bouwen, dan zou men je glazig aankijken en je subiet doorverwijzen naar de dichtstbijzijnde psychiater. De hedendaagse economie draait immers niet meer om religie maar om individuele consumptie. Dure huizen, luxe auto’s, trendy kleding, blitse elektronica en verre reizen, dat is de norm.
Edoch, al moet ik met mijn eigen pet rondgaan, in Drenthe zal een nieuwe ijskathedraal komen.

Tot betere tijden.
Sjeek Spier